• Yogesh Kardile

मरहट्टा


जेव्हा महाराष्ट्र देशातील धनदांडगे सुलतानांची चाकरी करीत आपल्याच बांधवांवर अत्याचार करण्यात धन्यता मानत होते. श्रेष्ठ कनिष्ठ यावरून जीवघेणे वाद होत होते. तेव्हा सोळा वर्षाचा नरसिंह शिवलिंगावर स्वतःच्या रक्ताचा अभिषेक करतो. सोबत फक्त मूठभर रणमर्द घेत या भूमीच्या रक्षणास आयुष्य पणाला लावतो. माता आणि भवानीच्या आशीर्वादाने दुष्मनाला फाडतो. त्या भूमातेच्या सुपुत्राने ही भूमी ४०० वर्षांपूर्वी पेटविली. मरण आले तरी बेहत्तर पण या भूमीने भारतवर्षातील न भूतो न भविष्यती असा रणसंग्राम पहिला आणि तो वणवा देशभर पेटवून परकीयांचा नाश केला.

जेव्हा जेव्हा या भूमिपुत्रांवर भ्रष्ट लोक अन्याय करतील. तेव्हा तेव्हा शिव आणि शक्तिचा सुपुत्र पुन्हा या भूमीत अवतार घेईल. कारण हि भूमी आहे तप्त लाव्ह्यापासून तयार झालेल्या सह्याद्रीची. त्यातून निघणाऱ्या पाणी आणि पिकावर पोसलेल्या पोलादी मन आणि मनगटाची. देश आणि धर्मासाठी आयुष्य पणाला लावणाऱ्या मावळ्याची. तुमच्यासमोर घेऊन येत आहे एक दृक्श्राव्य संकल्पना मरहट्टा.



शस्त्र हे ना हिंसा करते ना रक्षा. शस्त्र हातात घेणारे मन आणि त्यामागचे विचार ती कृती करतात. ज्यांना शांतता हवी आहे तो समाज शस्त्रसज्ज हवा. अहिंसा ही शूरांनाच शोभते. धडधाकट व्याघ्र हरिणांसमोर अहिंसक एकवेळ होऊ शकतो. परंतु अहिंसक हरीण उपाशी वाघापुढे गेल्यास फक्त त्याच्या पोटात सामावू शकते. शांततेची भाषा केली तर शेवट हा वंशाचा समूळ नाश होतो.

जगभरात आज जी कुठली संस्कृती म्हणून शिल्लक आहे ती एकतर आक्रमकांसमोर लढून टिकली किंवा स्थानिकांना नष्ट करून त्यांचे धर्मपरिवर्तन करून वाढली. इतिहास हा भूगोलामुळेच घडलाय.उगाच नाही छत्रपतींच्या एका हाकेवर सह्याद्रीतील शेतकरी शेती नांगरण्यासोबतच हाती तलवार घेऊन मायभूमीच्या रक्षणासाठी उभा राहिला.शिवछत्रपतींचे आयुष्य हाच आदर्श मानला तर इतर कोणाचीही विचारसरणी तुमची दिशाभूल करू शकणार नाही. मरहट्टा.




समाजाला योध्यांची गरज का पडते ? हा कदाचित आज आपल्यासाठी प्रश्न असू शकतो परंतु आजही जगभर त्यांनीच इतिहास घडविला आणि जगाचे नकाशे बदलले. ते चांगले कि वाईट याबद्दल दुमत असू शकते. शांतता ही दोन युद्धांच्या मधला एक काळ असतो. आणि ती शांतता टिकवून ठेवण्यासाठी तीच शांतता वीरांचे बलिदान मागते. कुठल्याही सुंदर आणि सधन राष्ट्रावर परकीयांची नजर असणे स्वाभाविकच आहे. जी काही युद्धे झाली ती याचसाठी.


आजही सर्वात सक्षम राष्ट्रेच आपला देश संरक्षित ठेवू शकतात. निसर्गात जर पहिले तर जीवो जीवस्य जीवनम हाच नियम लागू आहे. दुर्दैवाने मानवाची भूक ही न संपणारी आहे. योध्याला खरंच शांतता प्रिय नसते का ? त्याला भावना किंवा कुटुंब नसतात का ? किंबहुना त्याला तुमच्या आमच्या पेक्षा त्या थोड्या जास्तच असतील. मग तरीही तो हा मार्ग का निवडतो ?

एक योद्धा जो समाजाचे रक्षण करतो तर दुसरा आक्रमक जो इतरांची जमीन आणि संपत्ती हडप करतो ?


विचार करा छत्रपतींनी जर सर्वसंग परित्याग केला असता तर ? त्यांना राजकारण, अध्यात्म, समाज या सर्वांची जाणीव लहानपणापासूनच प्रगल्भ होती. मग स्वतःचे संपूर्ण आयुष्य आणि पुढच्या पिढ्या देखील संघर्षासाठी का खर्ची घातल्या ?

ते कोणाविरुद्ध लढले ? किती किल्ल्यांवर रक्ताचे शिंपण झाले असेल ? किती बांगड्या फुटल्या, मुले अनाथ झाली असतील ? घरे, शेती जाळली गेली, मंदिरे आणि मुर्त्या फोडल्या असतील ? जेव्हा हे सर्व होताना जर प्रत्येक मावळ्याने विचार केला असता इतर लोक आहेत मी जर एकटा घरी राहिलो तर कुठे एव्हडा मोठा फरक पडतोय ? मग ही सेना उभी राहिलीच नसती. ज्याचा अभिमान हा मराठमोळा समाज मिरवतोय तो विषय देखील आपल्या मनात आणि ओठात आला नसता.


जो शांततेचा संदेश देतो तो संन्यासी देखील योध्दाच असतो तर जो शांततेसाठी स्वतःचे बलिदान देतो तो योध्या देखील संन्यासीच. दोघेही स्वत्व या शरीरापलीकडे आहे हे उमगलेले आत्मे असतात.

आपण मात्र त्यांच्या बलिदानाची फळे चाखताना बेफिकिरीत जगतो. आजचे वर्तमान हे भूतकाळाची देणं आहे. तर आजचे कार्य उद्याचा येणार भविष्य ठरविणार आहे. या विश्वात पृथ्वी हा एक ग्रह आणि असे अगणित ग्रह या ब्रह्मांडात जरी असले तरी या पृथ्वी वरील छोटीशी जमीन आपले सर्वस्व आहे.आणि तिची प्राणपणाने रक्षा स्वतःसाठी आणि पुढच्या पिढीसाठी करणे हा आपला मानव धर्म आहे. गोष्ट इतकी सोपी आहे. मरहट्टा लवकरच आपल्यासमोर येत आहे फोटो स्टोरीच्या आणि व्हिडिओच्या रूपात ww.bharattrails.com या संकेतस्थळावर.


संकल्पना आणि छायाचित्रण : योगेश कर्डीले मॉडेल : आकाश आवटे आणि विनायक सुतार मार्गदर्शन : शिवाजी राजे मर्दानी आखाडा, पुणे आणि श्री. राकेश राव. रिटचिंग : यतीन शिंदे

कॅलिग्राफी : गणेश दुसुंगे

4 views0 comments

Recent Posts

See All